O a Osofa'iga Fa'ainitaneti masani? E te mana'omia le Mylinking e pu'e ai Paketi Fa'ainitaneti sa'o ma fa'aliliu atu i au Meafaigaluega Puipuiga Fa'ainitaneti.

Se'i mafaufau i le tatalaina o se imeli e foliga mai e masani ai, ae o le isi taimi, ua gaogao lau teugatupe i le faletupe. Pe o lo'o e su'esu'eina le upega tafa'ilagi ae loka lau lau ma oso mai se fe'au totogi. O nei vaaiga e le o ni ata tifaga fa'asaienisi, ae o ni fa'ata'ita'iga moni o osofa'iga fa'atekinolosi. I lenei vaitaimi o le Initaneti o mea uma, o le Initaneti e le gata o se alalaupapa faigofie, ae o se nofoaga fo'i e tuli ai tagata faomea. Mai le le faalauaiteleina o le tagata lava ia i mea lilo a kamupani i le saogalemu o le atunuu, o Osofa'iga fa'atekinolosi o lo'o i soo se mea, ma o latou malosi fa'a'ole'ole ma fa'aleagaina e mata'utia. O a osofa'iga o lo'o lamatia ai i tatou? E fa'apefea ona latou galulue, ma o le a se mea e tatau ona faia i ai? Se'i o tatou va'ava'ai i osofa'iga fa'atekinolosi e valu e sili ona taatele, e ave ai oe i se lalolagi e masani ai ma e le masani ai.

Osofa'iga

Polokalama Fa'aleaga

1. O le ā le Malware? O le Malware o se polokalame leaga ua mamanuina e faʻaleagaina, gaoi, pe pulea ai le faiga a se tagata faʻaoga. E totolo atu i totonu o masini a tagata faʻaoga e ala i auala e foliga mai e le afaina e pei o faʻapipiʻi imeli, faʻafouga faʻapitoa o polokalama, poʻo le laʻuina mai o upega tafaʻilagi faasolitulafono. A uma ona faʻagaoioia, e mafai e le malware ona gaoi faʻamatalaga maaleale, faʻailogaina faʻamatalaga, tapeina faila, pe liliu foʻi le masini e fai ma "papet" a se tagata osofaʻi.

Polokalama Fa'aleaga

2. Itūaiga masani o polokalame leaga
Vairusi:E pipii atu i polokalame faaletulafono, a uma ona faagaoioia, toe faia e le tagata lava ia, aafia ai isi faila, ma iu ai ina faaleagaina le faatinoga o le polokalama po o le leiloa o faamatalaga.
Anufe:E mafai ona fa'asalalau tuto'atasi e aunoa ma se polokalame talimalo. E masani ona fa'asalalau e ia lava e ala i vaivaiga o feso'ota'iga ma fa'aogaina puna'oa o feso'ota'iga. Trojan: Fa'afoliga o se polokalama fa'atulafonoina e fa'aosofia ai tagata fa'aoga e fa'apipi'i se faitoto'a i tua e mafai ona pulea mamao masini pe gaoi fa'amatalaga.
Polokalama Sipai:Mata'ituina faalilolilo amioga a tagata fa'aoga, faamaumauina o ki po'o talafa'asolopito o su'esu'ega i luga o le initaneti, e masani ona fa'aaoga e gaoi ai upu fa'alilolilo ma fa'amatalaga o teugatupe i le faletupe.
Fa'aola Fa'aola:ua matuā taatele lava le lokaina o se masini po'o fa'amatalaga fa'ailogaina mo se totogi fa'aola e tatala ai i tausaga talu ai nei.

3. Faasalalauina ma Faaleagaina E masani ona salalau atu polokalama leaga e ala i ala o faasalalauga faaletino e pei o imeli phishing, Malvertising, po o ki USB. O le faaleagaina e mafai ona aofia ai le tafe o faamatalaga, faaletonu o le polokalama, leiloa o tupe, ma e oo lava i le leiloa o le igoa lelei o le kamupani. Mo se faataitaiga, o le polokalama leaga a le Emotet i le 2020 na avea ma se miti leaga i le saogalemu o pisinisi ona o le aafia ai o le faitau miliona o masini i le lalolagi atoa e ala i pepa faalilolilo a le Ofisa.

4. Fuafuaga e puipuia ai
• Fa'apipi'i ma fa'afou soo polokalama fa'a-anti-virus e su'esu'e ai faila e masalomia.
• Aloese mai le kilikiina o so'otaga e le iloa pe la'uina mai polokalama mai punaoa e le iloa.
• Fa'aleoleo fa'amaumauga taua i taimi uma e puipuia ai fa'amaumauga e le toe fa'afo'isia e mafua mai i le ransomware.
• Fa'agaoioia puipui afi (firewalls) e fa'atapula'a ai le ulufale atu i feso'ota'iga e le'i fa'atagaina.

Fa'aola Fa'aola

1. Le auala e galue ai le Ransomware O le Ransomware o se ituaiga faapitoa o malware e loka faapitoa ai le masini a se tagata faaaoga pe faanenefuina faamatalaga taua (e pei o pepa aloaia, faamaumauga, code punaoa) ina ia le mafai e le tagata ua aafia ona maua. E masani ona talosagaina e le au osofaʻi le totogi i tupe numera e faigata ona suʻeina e pei o le bitcoin, ma faamataʻu e faaleagaina tumau faamatalaga pe afai e le faia le totogi.

Fa'aola Fa'aola

2. Mataupu Masani
Na matuā faateʻia le lalolagi i le osofaʻiga a le Colonial Pipeline i le 2021. Na faʻailogaina e le DarkSide ransomware le faiga faʻatonutonu o le paipa tele o le suauʻu i le Talafatai i Sasaʻe o le Iunaite Setete, ma mafua ai ona motusia le sapalai o le suauʻu ma talosagaina ai e le au osofaʻi se totogi e $4.4 miliona. O lenei mea na tupu na faʻaalia ai le vaivai o atinaʻe taua i le ransomware.

3. Aiseā e matuā matautia ai le ransomware?
Fa'alilolilo Tele: E masani ona salalau atu le Ransomware e ala i faiga fa'aagafesootai (e pei o le fa'afoliga mai o ni imeli moni), ma faigata ai mo tagata fa'aoga ona iloa.
Faasalalau vave: I le faʻaaogaina o vaivaiga o fesoʻotaʻiga, e mafai e le ransomware ona vave faʻamaʻi le tele o masini i totonu o se pisinisi.
Faigata ona toe faʻaleleia: A aunoa ma se faʻamaumauga faʻaleoleo aoga, o le totogiina o le tau o le a na o le pau lea o le filifiliga, ae atonu e le mafai ona toe faʻaleleia faʻamaumauga pe a uma ona totogi le tau.

4. Fuafuaga Puipuiga
• Fa'aleoleo fa'amaumauga i taimi uma e aunoa ma le initaneti ina ia mautinoa e mafai ona vave toe fa'afo'isia fa'amaumauga taua.
• Ua fa'aaogaina le polokalama Endpoint Detection and Response (EDR) e mata'ituina ai amioga lē masani i le taimi moni lava.
• Aoao tagata faigaluega e iloa imeli taufaasese ina ia aua ne'i avea ma auala e osofa'ia ai.
• Fa'aleleia vaivaiga o le polokalama ma le polokalama i le taimi e fa'aitiitia ai le lamatiaga o le fa'alavelave.

Faiga fa'apiopio

1. Le Natura o le Phishing
O le phishing o se ituaiga o osofaʻiga faʻainitaneti faʻaagafesootai lea e faʻaosofia ai e se tagata osofaʻi, e pei o se faʻalapotopotoga faʻatuatuaina (e pei o se faletupe, faʻavae fefaʻatauaʻiga i luga o le initaneti, poʻo se paʻaga), se tagata ua aʻafia e faʻailoa atu faʻamatalaga patino (e pei o upu faʻalilolilo, numera o le credit card) pe kiliki i luga o se soʻotaga leaga e ala i imeli, feʻau tusitusia, poʻo se feʻau vave.

Faiga fa'apiopio

2. Faiga Masani
• Fa'a'ole'ole imeli: Imeli aloaia pepelo e fa'atosina ai tagata fa'aoga e ulufale i uepisaite pepelo ma fa'aofi a latou fa'amaoniga.
Spear Phishing: O se osofaʻiga faʻapitoa e faʻatatau i se tagata poʻo se vaega faapitoa e maualuga atu le fua faatatau o le manuia.
• Smishing: Auina atu o faʻamatalaga pepelo e ala i savali tusitusia e faatosina ai tagata faʻaoga e kiliki i soʻotaga leaga.
• Vishing: fa'ataga o se tagata e pulea i luga o le telefoni ina ia maua ai fa'amatalaga patino.

3. Lamatiaga ma Aafiaga
E taugofie ma faigofie ona faʻatino osofaʻiga faʻa-phishing, ae e mafai ona mafua ai ni gau tele. I le 2022, o gau tau tupe a le lalolagi ona o osofaʻiga faʻa-phishing e oʻo atu i piliona tala, e aofia ai teugatupe a tagata taʻitoʻatasi na gaoia, solia o faʻamatalaga a le kamupani, ma isi mea.

4. Fuafuaga Taulima
• Siaki faalua le tuatusi o le tagata na auina mai mo ni sese i le sipelaga po o ni igoa ole initaneti e le masani ai.
• Fa'agaoioia le fa'amaoniga o le tele o vaega (MFA) e fa'aitiitia ai le lamatiaga e tusa lava pe fa'aleagaina upu fa'alilolilo.
• Faaaoga meafaigaluega e tete'e atu ai i le phishing e faamama ai imeli ma so'otaga leaga.
• Faia ni aoaoga masani e fa'alauiloa ai le saogalemu e fa'aleleia atili ai le mataala o le aufaigaluega.

Fa'amata'u Fa'aauau Maualuga (APT)

1. Fa'amatalaga o le APT

O se taufaamataʻu faifai pea (APT) o se osofaʻiga faʻatekinolosi lavelave ma umi, e masani ona faia e vaega o tagata faomea i le tulaga o le setete poʻo ni vaega solitulafono. O le osofaʻiga a le APT e iai se sini manino ma se tikeri maualuga o le faʻapitoa. E ulu atu tagata osofaʻi i le tele o laʻasaga ma lafi mo se taimi umi e gaoi ai faʻamatalaga faalilolilo pe faʻaleagaina le polokalama.

APT

2. Tafega o Osofa'iga
Ulufale muamua:Mauaina o ulufale e ala i imeli phishing, fa'alavelave fa'atino, po'o osofa'iga i le sapalai o sapalai.
Fa'atuina se tulagavae:Fa'aofi faitoto'a i tua e fa'atumauina ai le avanoa mo se taimi umi.
Gāoioiga i le Itu:salalau atu i totonu o le feso'ota'iga fa'amoemoeina ina ia maua ai le pule maualuga.
Gaoi o Faʻamatalaga:Aveeseina o faʻamatalaga patino e pei o meatotino tau le atamai poʻo pepa o fuafuaga.
Ufiufi le Fa'ailoga:Tape le ogalaau e nana ai le osofaʻiga.

3. Mataupu Masani
O le osofaʻiga a le SolarWinds i le 2020 o se faʻalavelave masani a le APT lea na totoina ai e tagata faomea ni polokalame leaga e ala i se osofaʻiga i le sapalai o sapalai, ma aʻafia ai le faitau afe o pisinisi ma ofisa o le malo i le lalolagi atoa ma gaoia ai le tele o faʻamatalaga maaleale.

4. Nofoaga Puipui
• Fa'atino se faiga e iloa ai osofa'iga fa'alavelave (IDS) e mata'ituina ai feoa'iga fa'aletonu i luga o le upega tafa'ilagi.
• Fa'amalosia le mataupu faavae o le avanoa aupito itiiti e fa'atapula'a ai le gaioiga fa'ata'amilo a ē osofa'i.
• Faia ni su'esu'ega masani o le saogalemu e iloa ai ni auala fa'alilolilo e ono tula'i mai.
• Galulue fa'atasi ma fa'avae fa'amatalaga tau fa'amata'u e pu'eina ai aga masani o osofa'iga.

Osofa'iga a le Tagata i le Ogatotonu (MITM)

1. E faapefea ona galue osofaiga a le Tagata-i-le-ogatotonu?
O se osofa'iga a le tagata-i-le-ogatotonu (MITM) o se osofa'iga lea e fa'aofi, taofia, ma fa'a'ole'ole ai e se tagata osofa'i le fesiita'iga o fa'amatalaga i le va o ni vaega se lua o lo'o fesoota'i e aunoa ma lo latou iloaina. E ono gaoi e se tagata osofa'i fa'amatalaga maaleale, fa'aleagaina fa'amatalaga, pe fa'afoliga o se vaega mo ni faiga taufaasese.

MITM

2. Faiga Masani
• Fa'asesega o le Wi-Fi: E faia e tagata osofa'i ni Wi-Fi hotspots pepelo e fa'atosina ai tagata fa'aoga e feso'ota'i ma gaoi fa'amatalaga.
Fa'aseseina o le DNS: fa'alavelaveina o fesili a le DNS e fa'asino ai tagata fa'aoga i uepisaite leaga.
• Faoa faamalosi SSL: Fa'agaoioia o tusi fa'amaonia SSL e taofia ai feoa'iga fa'alilolilo.
• Faoa faamalosi imeli: Puipuia ma faaleagaina anotusi o imeli.

3. Lamatiaga
O osofaʻiga a le MITM o se taufaamataʻu tele i faletupe i luga ole initaneti, fefaʻatauaʻiga i luga ole initaneti, ma faiga faʻaoga telefoni, lea e mafai ona oʻo atu ai i le gaoia o teugatupe, faʻalavelaveina o fefaʻatauaʻiga, poʻo le faʻaalia o fesoʻotaʻiga maaleale.

4. Fuafuaga Puipuia
• Faaaoga uepisaite HTTPS e faamautinoa ai ua fa'ailogaina fesootaiga.
• Aloese mai le feso'ota'i atu i le Wi-Fi lautele po'o le fa'aaogaina o le VPNS e fa'alilolilo ai feoa'iga.
• Fa'agaoioia se tautua fofo saogalemu a le DNS e pei o le DNSSEC.
• Siaki le aoga o tusi faamaonia SSL ma ia mataala mo lapataiga e tuusaunoa ai.

SQL Injection

1. Faiga o le SQL Injection
O le SQL injection o se osofa'iga e tu'uina ai ni code i totonu o se talosaga i luga o le upega tafa'ilagi lea e fa'aofi ai e se tagata osofa'i ni fa'amatalaga SQL leaga i totonu o fanua e ulufale ai i totonu o se talosaga i luga o le initaneti (e pei o le pusa e ulufale ai, pa su'esu'e) e fa'asesē ai le fa'amaumauga i le fa'atinoina o poloaiga fa'asolitulafono, ma gaoia ai, fa'alavelaveina pe tapeina ai fa'amatalaga.

 

2. Mataupu Faavae o le Osofaʻiga
Mafaufau i le fesili SQL lenei mo se fomu ulufale:

 

Ua ulufale mai le tagata osofaʻi:


O le fesili e avea ma:

E fa'a'alo'ese ai le fa'amaoniga ma fa'ataga ai le tagata osofa'i e ulufale i totonu.

3. Lamatiaga

E mafai e le SQL injection ona oʻo atu ai i le tafe ese o anotusi o faʻamaumauga, gaoia o faʻamaoniga a le tagata faʻaoga, pe oʻo lava i le puleaina o polokalama atoa. O le solia o faʻamaumauga a le Equifax i le 2017 sa fesoʻotaʻi ma se vaivaiga o le SQL injection lea na aʻafia ai faʻamatalaga patino a le 147 miliona tagata faʻaoga.

4. Puipuiga
• Faaaoga fesili ua fa'atulagaina fa'apitoa po'o fa'amatalaga ua uma ona tu'ufa'atasia e 'alo 'ese ai mai le fa'apipi'iina sa'o o mea na fa'aofi e tagata fa'aoga.
• Fa'atino le fa'amaoniga ma le fa'amamāina o le ulufale e te'ena ai mata'itusi e le masani ai.
• Fa'atapula'a fa'atagaga o fa'amaumauga e taofia ai tagata osofa'i mai le faia o gaioiga mata'utia.
• Su'esu'e soo polokalame i luga o le upega tafa'ilagi mo ni vaivaiga ma fa'aleleia tulaga lamatia o le saogalemu.

Osofa'iga DDoS

1. Natura o Osofaʻiga DDoS
O le osofaʻiga a le Distributed Denial of Service (DDoS) e auina atu ai talosaga tetele i le 'auʻaunaga faʻamoemoeina e ala i le puleaina o le tele o bots, lea e faʻaumatia ai lona bandwidth, punaʻoa o le sauniga poʻo le malosi faʻakomepiuta, ma le mafai ai e tagata faʻaoga masani ona maua le auaunaga.

DDoS (Fa'asologa o Ta'aloga Fa'asolosolo)

2. Ituaiga Masani
• Osofa'iga i feoa'iga o femalagaiga: auina atu o se aofa'iga tele o afifi ma poloka ai le bandwidth o le feso'ota'iga.
• Osofa'iga o le protocol: Fa'aaoga vaivaiga o le protocol TCP/IP e fa'aumatia ai puna'oa o sauniga a le server.
• Osofa'iga i le vaega o talosaga: Fa'agata 'au'aunaga uepi e ala i le fa'afoliga o talosaga fa'atulafonoina a tagata fa'aoga.

3. Mataupu Masani
O le osofaʻiga a le Dyn DDoS i le 2016 na faʻaaogaina ai le Mirai botnet e faʻatoʻilalo ai le tele o uepisaite tetele e aofia ai le Twitter ma le Netflix, ma faʻamamafaina ai tulaga lamatia o le saogalemu o masini ioT.

4. Fuafuaga Taulima
• Fa'atino auaunaga puipuiga DDoS e fa'amama ai feoa'iga fa'aleaga.
• Faaaoga se feso'ota'iga Fa'asalalauina o Mataupu (CDN) e tufatufa atu ai feoa'iga.
• Fa'atulaga le paleni o avega e fa'ateleina ai le gafatia o le fa'agaioiga o le 'au'aunaga.
• Mata'ituina feoa'iga i luga o le upega tafa'ilagi ina ia iloa ma tali atu i ni fa'aletonu i le taimi tatau.

Lamatiaga mai totonu

1. Faʻamatalaga o le Lamatiaga i Totonu

O taufaamataʻu mai totonu e sau mai tagata faʻaoga ua faʻatagaina (e pei o tagata faigaluega, konekarate) i totonu o se faʻalapotopotoga e ono faʻaaogaina sese o latou avanoa ona o le leaga, faʻatamala, poʻo le faʻasesēina e tagata osofaʻi mai fafo, e mafua ai le sosolo o faʻamatalaga poʻo le faʻaleagaina o le polokalama.

Lamatiaga mai totonu

2. Ituaiga o le Lamatiaga

• Tagata fa'aleaga i totonu: Gaoi fa'amoemoeina fa'amaumauga po'o le fa'aleagaina o polokalama mo se tupe mama.

• Tagata faigaluega faatamala: Ona o le leai o se malamalama i le saogalemu, o le faʻaaogaina sese e oʻo atu ai i le lamatia.

• Teugatupe ua faoa faamalosi: E pulea e le au osofa'i teugatupe i totonu e ala i le phishing po'o le gaoia o fa'amaoniga.

3. Lamatiaga

E faigata ona iloa ni taufaamataʻu mai totonu ma e ono pasia ai polokalame puipui masani ma faiga e iloa ai osofaʻiga faʻalavelave. I le 2021, na leiloa ai e se kamupani tekonolosi lauiloa le selau miliona tala ona o se tagata faigaluega i totonu na faʻasalalauina le code source.

4. Puipuiga Malosi

• Fa'atino le fa'atulagaga e leai se fa'atuatuaga ma fa'amaonia talosaga uma mo avanoa.

• Mata'ituina amioga a tagata fa'aoga e iloa ai galuega e le masani ai.

• Faia ni aʻoaʻoga masani e faʻaleleia atili ai le malamalama o le aufaigaluega i le saogalemu.

• Fa'atapula'a le avanoa i fa'amatalaga taua e fa'aitiitia ai le lamatiaga o le tafe ese.


Taimi na lafoina ai: Me-26-2025